Saa moja jioni, Zawadi Achieng alikuwa ameshika clipboard kwa mkono mmoja na roll ya tape ya bluu kwa mwingine, akijaribu kufanya ukumbi wa mikutano uonekane kama bweni la muda. Neno *muda* lilikuwa limerudiwa sana tangu asubuhi: vitanda vya muda, ratiba ya muda, sehemu ya kubadilishia nguo ya muda, mpango wa wiki mbili. Lakini alipoinama kuweka jina la mwanafunzi kwenye godoro la mwisho, aliona kwamba godoro hilo lilikuwa limevuka mstari wa bluu uliowekwa sakafuni kuonyesha njia ya kupita.
“Ruth,” alimwita matron aliyekuwa upande mwingine wa ukumbi. “Hii row ilikuwa inafika hapa kweli?”
Matron Ruth alikuja akiwa amebeba orodha ya majina sabini na mbili. Alitazama sakafu, kisha akatazama vitanda vilivyokuwa vimebanwa kutoka ukuta mmoja hadi mwingine.
“Mpango wa asubuhi ulikuwa na nafasi kidogo zaidi,” alisema. “Lakini mattresses nyingine zililetwa mchana. Operations wamesema tusirudishe mtoto nyumbani kwa sababu ya sentimita.”
“Si sentimita tu. Hii ndiyo walkway.”
Ruth alipumua kwa uchovu. “Najua. Tuondoe trunks kwanza.”
Wanafunzi wa kidato cha kwanza walikuwa wanaingia kwa makundi, wengine wakiwa na wazazi ambao waliruhusiwa kufika mlangoni tu. Wasichana waliobaki peke yao walijaribu kujifanya jasiri. Wengine walikuwa wanacheka kwa sauti kubwa kuliko kawaida. Wengine walikuwa wamekaa juu ya masanduku yao wakishika simu kabla muda wa kukusanya vifaa haujafika.
Zawadi alikuwa na miaka ishirini na saba na huu ulikuwa muhula wake wa kwanza Mtoni Hills. Alikuwa amepewa darasa la kidato cha kwanza na zamu ya kusaidia usimamizi wa bweni la muda kwa sababu, kama deputy principal Muriithi alivyosema, “Wewe ni mpya, una energy.” Alijua tafsiri nyingine: wafanyakazi wa zamani walikuwa tayari wamechoka na ukarabati wa bweni kuu.
“Majina kwanza,” Zawadi alisema, akijaribu kuweka sauti yake tulivu. “Kila mtu aangalie number ya kitanda chake. Msibadilishe bila kusema kwa Matron Ruth.”
Msichana mmoja mwembamba aliyekuwa amevaa sweater licha ya joto alisimama karibu na mstari wa bluu. “Mwalimu, hii ndiyo njia ya kutoka?”
Zawadi akamwangalia. “Ndiyo. Kwa nini?”
Msichana akaonyesha maboksi matatu yaliyowekwa karibu na mlango wa pembeni. “Mlango unaweza kufunguka kabisa?”
Ruth akasema, “Hana, tutapanga maboksi baada ya kila mtu kuingia.”
Hana Said hakubishana. Alirudi kitandani kwake, lakini macho yake yalibaki kwenye mlango.
Zawadi alitembea hadi pale. Maboksi yalikuwa na blanketi za ziada na vifaa vya usafi. Alijaribu kusukuma mlango. Ulienda nusu tu kabla ya kugonga box kubwa.
“Ni nani aliweka hivi?”
Msaidizi mmoja wa operations aliyeitwa Peter akasema, “Store imejaa. Haya yatatolewa kesho asubuhi.”
“Kesho si jibu la exit.”
Peter alikunja uso. “Mwalimu, usiku mmoja tu. Mlango mkuu uko wazi.”
Zawadi alitazama mlango mkuu. Ulikuwa upande mwingine wa ukumbi, nyuma ya mistari mingi ya vitanda. Alikumbuka orientation ya safety aliyokuwa amepewa wiki iliyopita: usifunge njia ya dharura, usitumie mlango mmoja kama assumption, occupancy lazima ilingane na evacuation route. Hakukumbuka mtu akisema sheria hizo zinasimama kufanya kazi wakati kitu kinaitwa temporary.
“Hamisheni maboksi,” alisema.
Peter akacheka kidogo. “Wapi?”
“Office yangu ikiwa lazima.”
“Office yako haitoshi.”
“Basi corridor ya store, lakini si hapa.”
Ruth alimwangalia kama akimwambia bila maneno kwamba angekuwa na friction mapema sana. Zawadi alijua. Alikuwa amefika shule akitaka kuthibitisha anaweza kusimamia bila drama, bila kuitwa mwalimu anayelalamika kila kitu. Contract yake ilikuwa ya mwaka mmoja. Review ya kwanza ilikuwa kabla ya Desemba.
Lakini Hana alikuwa bado anaangalia.
Wanafunzi walipoanza kupanga slippers chini ya vitanda, tatizo jingine likatokea. Nafasi ya kubadilishia nguo ilikuwa imeundwa kwa curtains mbili kwenye kona. Msichana mmoja akauliza kama curtains zingefungwa wakati wote. Mwingine akauliza kuhusu dirisha lililo karibu. Ruth akasema wangeongeza sheet nyingine kesho.
Zawadi akaandika kwenye clipboard: `privacy screen incomplete — fix morning`.
“Unaandika kila kitu?” Ruth aliuliza kwa sauti ya chini.
“Vitu ambavyo mtu atasema kesho hakukuwa navyo.”
Ruth akatabasamu kwa uchovu. “Utajifunza school life.”
“Na school life itajifunza handwriting yangu.”
Hilo lilimfanya Ruth acheke, na tension ikapungua kwa sekunde chache.
Saa mbili na robo, walikuwa wamekaribia lights-out. Joto lilikuwa limeongezeka. Feni mbili tu zilikuwa zinafanya kazi vizuri. Zawadi alitembea kati ya rows akihakikisha hakuna suitcase iliyobaki kwenye mstari wa bluu. Aligundua vitanda viwili vilikuwa vimesogezwa karibu zaidi kwa sababu wanafunzi walitaka kuwa pamoja.
“Rudisheni kwenye tape,” alisema.
“Mwalimu, tunaacha gap kubwa hapa bure,” mmoja akalalamika.
“Hiyo gap ndiyo njia.”
“Lakini hakuna mtu anapita usiku.”
“Ndiyo maana tunaiweka wazi kabla mtu hajahitaji kupita kwa haraka.”
Hana, aliyekuwa amekaa kwenye kitanda chake akiandika kitu kwenye notebook, aliinua macho.
Muriithi aliingia dakika chache baadaye. Alikuwa na tie iliyolegea na simu mbili mkononi.
“Tumefanikiwa?” aliuliza.
“Karibu. Exit ya pembeni ilikuwa imefungwa na maboksi. Tunayahamisha.”
“Yatahamishwa asubuhi.”
“Usiku huu.”
Muriithi alimwangalia. “Zawadi, students wamechoka. Staff wamechoka. Ukumbi huu ni arrangement ya wiki mbili.”
“Temporary haimaanishi hatuhitaji nafasi ya kutoka.”
Ruth alinyamaza. Peter aliacha kushika box kana kwamba alikuwa anasubiri kuona nani atashinda.
Muriithi alipunguza sauti. “Usifanye first night iwe crisis. Main exit iko clear. Fire officer atafanya walkthrough kesho.”
Zawadi alishtuka kidogo. “Kesho? Nilielewa walkthrough ilifanyika kabla ya kutumia hall.”
“Final check iko kesho. Preliminary ilikuwa done.”
Hilo halikuwa jibu alilotarajia. “Kwa hiyo final occupancy sign-off haijafanyika?”
Muriithi alikaza uso. “Tunaweza kuzungumzia paperwork asubuhi. Sasa settle watoto.”
Zawadi alihisi contract yake, miezi yake michache tu shuleni, na macho ya staff wote waliokuwa wamechoka. Angeweza kusema sawa, kuweka note, na kurudi kesho. Hakukuwa na moto. Hakukuwa na panic. Labda hakuna kitu kingetokea.
Kisha mwanafunzi mmoja akajaribu kufungua exit ili kupeleka bucket nje. Mlango ukagonga box na kusimama.
Zawadi akaweka clipboard chini.
“Lights-out inasubiri mpaka hii njia iwe wazi.”
Muriithi alifungua mdomo, lakini Ruth tayari alikuwa ameshika upande mmoja wa box kubwa.
“Peter,” alisema, “shika huku.”
Dakika kumi na tano baadaye maboksi yalikuwa yamehamishwa kwenye store corridor, mattresses zimerudishwa ndani ya tape, na njia ilikuwa wazi kutoka mwisho mmoja hadi mwingine. Wanafunzi walinung’unika kwa kuchelewa kulala, lakini hakuna aliyekuwa amebaki amesimama na mizigo.
Zawadi alizunguka mara ya mwisho. Alisimama kwenye exit ya pembeni, akaushika mpini na kuufungua mpaka mwisho. Upepo wa nje ukaingia ndani, ukaleta baridi kidogo kwenye ukumbi wenye joto.
“Now?” Ruth aliuliza.
“Now.”
Zawadi alipiga mstari chini ya note yake: `exit cleared 20:47 — report morning`.
Kabla hajafunga mlango, aliona box moja ndogo bado imeegemea ukutani. Aliivuta pembeni ili isisogee usiku.
Nyuma yake kulikuwa na alama nyekundu na nyeupe ambayo haikuonekana tangu mchana.
Zawadi akaifuta vumbi kwa mkono.
Iliandikwa: `KEEP CLEAR AT ALL TIMES`.
---