Baada ya taa kuu kuzimwa, ukumbi haukuwa kimya. Kulikuwa na sauti za mashuka, chupa za maji zikigonga sakafu, minong’ono ya wasichana waliokuwa hawajawahi kulala mbali na nyumbani na feni mbili zilizokuwa zikitoa mlio wa kuchoka. Zawadi alikaa kwenye kiti karibu na mlango, akijifanya anapitia attendance list huku akisikiliza mazingira.
Matron Ruth alikuwa ametoka kwenda kuangalia dorm ya kidato cha pili. Muriithi alikuwa ameondoka baada ya kusema final walkthrough ingefanyika asubuhi. Zawadi alikuwa amebaki na duty prefect wawili na wanafunzi sabini na mbili waliokuwa wameambiwa ukumbi huu ungekuwa nyumbani kwa wiki mbili.
Alipoamka kwenda kuangalia row ya mwisho, mguu wake ukagusa karatasi iliyokunjwa chini ya godoro. Aliichukua akidhani ni wrapper. Ilikuwa imekunjwa mara nne.
Ndani kulikuwa na maandishi ya penseli:
`Joto sana.` `Tunabadilisha nguo wapi bila watu kuona?` `Mlango wa pili ulikuwa umefungwa.` `Tukisema hatutaki kulala hapa tutapewa punishment?`
Hakukuwa na jina.
Zawadi alisoma tena mstari wa mwisho. Haukumkera kwa sababu ulikuwa accusation; ulimkera kwa sababu hakujua mwanafunzi aliyekuwa ameandika aliamini kweli kwamba kuuliza kuhusu usalama kunaweza kuwa utovu wa nidhamu.
Alitembea polepole kati ya vitanda. Baadhi ya wanafunzi walikuwa tayari wamelala. Wengine walifumba macho walipomuona akipita. Hana alikuwa macho, amekaa kwa mgongo ukutani, blanketi limefunika miguu.
“Mwalimu?”
“Bado hujalala?”
“Siwezi haraka.”
“Joto?”
Hana akatikisa kichwa kidogo. “Na watu wengi.”
Zawadi hakumwonyesha karatasi. “Kuna kitu kingine?”
Hana alisita. “Nikisema, sitaandikwa kwa discipline?”
“Kusema umeogopa si utovu wa nidhamu.”
Hana akamwangalia usoni kana kwamba anapima kama sentensi hiyo inaweza kuaminiwa.
“Wasichana wengine hawapendi curtain ya corner,” alisema. “Inafunguka ukipita. Na dirisha linaonekana kutoka corridor.”
“Tumeliandika. Kesho tunarekebisha.”
“Na exit?”
“Iko wazi sasa.”
“Lakini ilikuwa imefungwa.”
“Ndiyo.”
Hana alionekana kushangaa kwamba mwalimu hakujaribu kusema haikuwa *imefungwa*, ilikuwa tu *temporarily obstructed*.
Zawadi akauliza, “Unataka kusema kitu kingine?”
Hana akavuta simu kutoka chini ya blanketi. “Nili-record kidogo.”
Zawadi alihisi tumbo lake likikaza. School phone rules zilikuwa wazi: simu zilikusanywa baada ya lights-out isipokuwa ruhusa maalum. Hana alipaswa kuwa ameipeleka kwa prefect.
“Uli-record nini?”
“Rows. Maboksi. Mlango. Sijarekodi faces, mostly.”
“Mostly?”
“Kuna watu walipita nyuma.”
“Umetuma wapi?”
Hana akakaa kimya.
Zawadi alijua njia rahisi ya kiutawala: chukua simu, andika violation, mpe Muriithi asubuhi. Ingeonyesha kwamba yeye si mwalimu anayevunja rules kwa sababu mwanafunzi ana concern. Pia ingeondoa video kabla haijasambaa zaidi—labda.
Lakini moral boundary yake ilikuwa rahisi kwake: hatamwadhibu mtoto kwa kutoa taarifa ya kweli, na hatageuza private messages kuwa evidence bila consent.
“Hana, sikuruhusu phone baada ya lights-out. Hiyo ni rule tofauti. Lakini sitachukua simu ili kufuta ulichoona. Nataka tu kuhakikisha hujatuma faces za wengine bila ruhusa.”
Hana aliifungua gallery. Video ilikuwa sekunde thelathini na nne. Ilianza kwenye mstari wa mattresses, ikafuata tape ya bluu, ikafika kwenye maboksi ya exit kabla hayajahamishwa. Sauti ya msichana mmoja nyuma ilisema, “Hapa ni kama hall ya exam lakini tunalala.” Kisha camera ikashuka.
“Umetuma?” Zawadi akauliza tena.
“Kwa mama.”
“Tu kwa mama?”
“Nilidhani tu kwa mama.”
Jibu hilo lilikuwa tofauti na ndiyo.
Zawadi hakugusa simu. “Naomba usipost public. Na ukirekodi tena, usirekodi uso au changing area. Hata kama una concern ya kweli, privacy ya wengine bado ni muhimu.”
Hana akatikisa kichwa. “Sawa.”
“Na phone rule tutazungumzia kesho bila kuichanganya na concern.”
“Mtanipokonya?”
“Tutafuata rule. Lakini sitaitumia kukufanya uache kusema ukweli.”
Hana alishusha macho kwenye screen. “Watu wazima husema hivyo halafu baadaye wanataka kujua nani alianza.”
Zawadi hakujitetea. “Basi kesho utaona kama nilimaanisha.”
Alirudi kwenye kiti chake akiwa na karatasi ya anonymous mfukoni. Dakika chache baadaye, mwanafunzi mwingine aliinuka kwenda chooni. Aliporudi, alimpa Zawadi karatasi ndogo bila kusema. Ilikuwa na sentensi moja: `Naomba watu wasibadilishie nguo mbele ya kitanda changu.`
Zawadi aliweka karatasi mbili pamoja. Badala ya kuita meeting usiku, alichukua notebook tupu na kuandika juu: `Concerns — unaweza kuandika bila jina.` Akaweka kwenye kiti cha karibu na mlango na penseli.
Prefect mmoja akasema, “Mwalimu, si watatumia kuandika jokes?”
“Labda. Tutatenganisha jokes na issues.”
“Na wakitukosoa?”
“Tutajua kitu.”
Ndani ya dakika ishirini, karatasi nne zilikuwa zimeingia: feni; privacy; msongamano wa njia; na swali la kama wanafunzi wanaweza kuomba sehemu nyingine bila kuadhibiwa.
Zawadi aliandika majibu ya muda kwenye ukurasa tofauti: fan check asubuhi; privacy screen before changing time; exit recheck every shift; relocation request to be discussed with administration. Hakutaka kuahidi kitu ambacho hakuwa na authority ya kutoa.
Karibu saa nne usiku, Ruth alirudi. Zawadi alimwonyesha notes, si simu ya Hana.
“Hii inakua,” Ruth alisema.
“Au ilikuwa tayari ipo, sasa tunaisikia.”
Ruth alikaa karibu naye. “Ukiweka box ya anonymous complaints usiku wa kwanza, Muriithi atasema umefundisha watoto kulalamika.”
“Ni notebook, si revolution.”
“Kwa school, tofauti inaweza kuwa ndogo.”
Zawadi akacheka kimya. Kisha akawa serious. “Hawawezi kujua kama rule ni ya usalama au ya kuwaweka kimya. Lazima sisi tujue tofauti.”
Ruth alitazama rows. “Uko tayari kwa kesho?”
“Hapana.”
“Good. Watu wanaosema wako tayari huwa hawajui kesho inakuja na nini.”
Walikaa kimya kwa muda. Hatimaye Zawadi aliamua kuzunguka mara ya mwisho. Alipofika kwa Hana, msichana alikuwa bado macho.
“Weka simu sasa,” Zawadi alisema.
Hana akafanya hivyo, lakini kabla hajazima screen notification ikaingia.
Uso wake ukabadilika.
“Nini?”
Hana alimeza mate. “Nilituma kwa mama kwenye family group yetu. Sikujua atasend kwa group nyingine.”
“Group gani?”
Hana aligeuza screen kuelekea Zawadi. Juu kulikuwa na messages mpya zikiongezeka haraka, pamoja na thumbnail ya ile video ya sekunde thelathini na nne.
“Mwalimu,” Hana alisema kwa sauti ndogo, “tayari mama ame-forward.”
---